Tags

Các điểm cần chú ý:

  • Pôlýp mũi là sự biến đổi, phù nề niêm mạc mũi mà nguyên nhân chưa được biết rõ.
  • Hình dạng pôlyp là các túi dịch nhày có màu giống như ngọc trai ở phần cao của hốc mũi.
  • Mũi chứa nhiều pôlýp là biểu hiện một phần của bệnh tích viêm, qúa phát của niêm mạc mũi xoang, xảy ra ở xoang hàm và xoang sàng.
  • Nhiều pôlýp ở mũi thường kết hợp với viêm mũi thường xuyên không do dị ứng với bạch cầu ái toan cao, bệnh suyển không do dị ứng và bệnh không dung nạp thuốc kháng viêm không chúa corticoides.
  • Trể con bị bệnh cystic fibrosis thường có nhiều polýp ở mũi.
  • Các triệu chứng gồm có nghẹt mũi và mất cảm giác khứu giác.
  • Mũi, xoang bị giảm sự thông khí và dẩn lưu dể đưa đến nhiểm trùng gây viêm mũi, viêm xoang.
  • Ðiều trị gốm có cắt pôlýp mũi, điều trị corticoides toàn thân một thời gian ngắn, điều trị corticoides tại mũi một thời gian dài và trong một số trường hợp nặng, nạo xoang sàng qua mũi

Polýp mũi ( còn gọi là thịt dư ở mũi )  là các túi chứa dịch nhày xuất hiện ở phần cao của hốc mũi. Các túi nầy có màu xanh nhạt , bề mặt nhẵn, mật độ mềm, xuất phát tữ khe giữa hay khe trên củ a hốc mũi. Bệnh có nhiều pôlýp ở mũi và tái phát thường xuyê sau khi cắt là biểu hiện một phần của bệnh viêm mũi xoang quá phát. Chẩm đóan xác định pôlýp mũi xoang căn cứ trên các khối mờ đều, đồng nhất, thấy được trên phim X quang xoang sàng và xoang hàm.

Nguyên nhân:

Nguyên nhân gây ra polýp mũi đến nay vẫn chưa biết rõ. Chúng ta thường nghĩ pôlýp mũi là do dị ứng, nhưng các thử nghiệm về dị ứng ở da trên người bị pôlýp mũi và người bình thường không có sự khác biệt đáng kể.

Sự hình thành polýp mũi là kết quả của quá trình viêm kéo dài ở niêm mạc mũi và xoang. Dù pôlýp mũi có thể kết hợp với bất cứ hình thức nào của viêm mũi xoang mạn tính, chúng thường xảy đến trong trường hợp viêm mũi thường xuyên không do dị ứng với bạch cầu ái toan cao và bệnh cystic fibrosis.

Chẩn đoán

Chẩn đóan dể dàng khi khám mũi. Dùng thêm thuốc co mạch mũi và que thăm dò cho thấy sự di động của polýp mũi cũng cần thiết. Polýp mũi thường có nhiều nơi và hai bên mũi. Chỉ có pôlýp một bên mũi thì nên thận trọng, có thể là biểu hiện của một số bệnh khác như u nhú đảo ngược ở mũi, ung thư mũi hoặc sa nảo, màng nảo. Do đó, các trường hợp nầy nên thử giải phẩu bệnh khi bệnh nhân đến khám lần đầu.

Về giải phẩu bệnh, polýp mũi cho thấy có nhiều bạch cầu ái toan trong đa số trường hợp, nhưng không bạch cầu ái toan trong mô của bệnh nhân bị cystic fibrosic và bệnh nhân bị môt số bệnh khác.

Trẻ em bị dị ứng mũi dù niêm mạc mũi phù nề nhiều nhưng không bị pôlýp mũi. Do đó ít cần thử các phản ứng về dị ứng ở trẻ em bị pôlýp mũi hơn là làm các thử nghiệm khác tìm bệnh tòan thân kết hợp với polýp mũi.

Các biểu hiện lâm sàng:

1. Viêm mũi

Theo nguyên tắc, polýp mũi xảy ra ở người bị viêm mũi thường xuyên không do dị ứng với bạch cầu ái toan cao với các triệu chứng nhảy mũi, chảy mũi nước xảy ra trong nhiều năm. Triệu chứng đầu tiên của polýp mũi là cảm giác có chất tiết ở mũi nhưng không xì mũi ra được. Sau đó mũi nghẹt dần và đưa đến nghẹt mũi hòan tòan. Người bệnh bị mất cảm giác khứu giác, mất cảm giác mùi hương và ảnh hưởng ê1n mùi vị thức ăn. Aên uống mất ngon làm mất đi nhiều lạc thú của cuộc đời. Có nhiều nguyên nhân đưa đến mất cảm giác khứu giác, nhưng mất do polýp mũi rất khó điều trị.

Bệnh viêm mũi với pôlýp có thể xảy ra nhiều hình thức từ nhẹ đến nặng. Có bệnh nhân cắt pôlýp xong hết hẵn, có bệnh nhân bị tái phát với viêm mũi thường xuyên, phải cắt pôlyp nhiều lần và dùng thốc liên tục. Pôlýp mũi và viêm mũi xoang quá phát có thể là biểu hiện nặng nhất của viêm do bạch cầu ái toan ở đường hô hấp trên.

2. Viêm xoang

Khi nghẹt mũi kéo dài, các chất tiết đặc hơn và khó xì mũi ra được. Bệnh lan rộng đến các xoang cạnh mũi, nơi nầy có nhiều tế bào tuyến tiết chất nhày đặc hơn nhày lõang góp phần làm chất bày tiết đặc hơn.

Niêm mạc xoang hàm thóai hóa pôlýp và xoang sàng cũng đầy niêm mạc thóai hóa pôlýp, tạo điều kiện cho nhiểm trùng tăng lên, nhất là theo sau đớt bị cảm cúm.

3. Suyển.

Trong các trường hợp nặng, lượng bạch cầu ái toan trong máu tăng cao, người bệnh thường bị suyển. Người bệnh bị pôlýp mũi nên chú ý đến sự phối hợp chung: Suyển không do dị ứng, pôlýp mũi xoang và không dung nạp aspirine hay các thuốc gảm đau không Stéroids khác.

Nguyên tắc điều trị

Cần phối hợp:

– Cắt pôlýp mũi đơn thuần.

– Ðiều trị corticosteroid tòan thân một thời gian ngắn.

–  Ðiều trị corticosteroid tại chổ ở mũi thời gian dài.

Có thể phẩu thuật cắt pôlýp mũi xoang trong trường hợp pôlýp quá to hoặc điều trị bằng corticosteroid không kết quả.